سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

80

تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )

رساند ! « 1 » مادر وى ليلى دختر مسعود از قبيله بنى تميم بود ، و أبو بكر كه با حسين ( ع ) كشته شد ، مادر او نيز ليلى دختر مسعود بود ، و عبّاس اكبر ، عثمان ، جعفر و عبد اللّه كه با حسين ( ع ) كشته شدند و مادرشان امّ البنين دختر حزام ( و به قولى دختر خلّهء ) كلابيّه بود كه پس از فاطمه ( ع ) ، با او ازدواج كرد . و محمد اصغر كه او نيز با حسين ( ع ) كشته شد ، مادرش امّ ولد بود . ( 1 ) و يحيى و عون كه مادرشان اسماء بنت عميس بود ، جعفر بن ابى طالب با اسماء ازدواج كرده بود اسماء بعد از شهادت جعفر همسر ابو بكر گرديد ، چون ابو بكر از دنيا رفت ، على ( ع ) بعد از امّ البنين با او ازدواج كرد و صاحب فرزند شد . و عمر اكبر و رقيه كه مادرشان به نام صهباء كه هنوز دخترى خردسال بود - پس از اسماء بنت عميس - با وى ازدواج كرد و صهباء كه او را ام حبيب نيز مىگفتند ، دختر ربيعه از قبيلهء بنى وائل بود « 2 » ، ( 2 ) خالد بن وليد وقتى كه بر قبيلهء بنى تغلب در ناحيهء عين التّمر حمله كرد ، ربيعه را از پا درآورد . شرح حال عمر اكبر را بعدها خواهيم گفت ، عمر ، حديث نقل مىكرده و مرد فاضلى بوده است ، وى با اسماء بنت عقيل بن ابى طالب ازدواج كرد و هشتاد و پنج سال عمر كرد تا آنجا كه نيمى از ميراث امير مؤمنان ( ع ) نصيب او شد « 3 » . و محمد اوسط كه مادرش امامه دختر عاص بن ربيع بود ، مادر امامه زينب دختر رسول خدا ( ص ) بوده است . على ( ع ) بعد از صهباء با او ازدواج كرد . و امّ حسن و امّ حسين و رملهء كبرى كه مادرشان امّ سعيد دختر عروه بود « 4 » كه على ( ع ) آخر كار با او ازدواج

--> ( 1 ) در منابع شيعه فرزندى از على ( ع ) به نام عبيد اللّه آن هم به دست مختار ، كشته شده باشد ، وجود ندارد آنچه در منابع معتبر آمده : عبد اللّه و محمد اصغر مكنّى به أبو بكر كه مادرشان ليلى بنت مسعود دارميه است ، هر دو در كربلا به شهادت رسيدند - م . ( 2 ) در بعضى منابع شيعى آمده است : « عمر و رقيهء كبرى ، هر دو توأمان ( دوقلو ) از مادر متولّد شدند و مادر ايشان ام حبيب دختر ربيعه است » - م . ( 3 ) اين عبارت غلط فاحش است . همانطور كه در پاورقى متن عربى آمده ، عبارت نادرست است . آنچه در كتب معتبر آمده است از جمله محدث قمى مىنويسد : « . . . حجاج خواست ، عمر را در صدقات امير المؤمنين ( ع ) با حسن بن حسن شريك سازد و ميسّر نشد [ حجاج ] وفات كرد ، عمر در ينبع به سنّ هفتاد و هفت يا هفتاد و پنج از دنيا رفت ، ( منتهى الآمال ج 2 ، ص 258 ) ملاحظه مىفرماييد ، نه عمر اطرف ، هشتاد و پنج سال عمر داشته و نه امير المؤمنين ميراثى ( جز صدقات ) داشته تا نيمى از آن نصيب فرزندش عمر گردد - م . ( 4 ) ابن شهر اشوب ، مادر نفيسه ، زينب صغرى و رقيّه صغرى را ، امّ سعيد دختر عروه مىداند - م .